Oihane Agirregoitiak Europako Ganberaren abala jaso du 2028-2034 bitartean Atlantikoko trenbide-korridorea finantzatuko duen Europako tresna negoziatzeko

Europako Parlamentuko Garraio eta Industria eta Energia batzordeek 2028-2034 aldirako Europa Konektatzeko Mekanismoari (CEF ingelesez) buruzko jarrera onartu dute gaur bertan, asteartearekin. Bozketen emaitzak izan dira 101 alde, 1 aurka eta 17 abstentzio. Txostenak lehentasunezko proiektuen zerrendan Burdeos-Dax-Donostia-Bilbao-Burgos bide zatia sartu du, eta Oihane Agirregoitia jeltzalea du txostengile Garraio Batzordean. Txostena aurrera atera da Renew Europe taldearen bultzadarekin, hau da, EAJ-PNVk Europako Parlamentuan duen taldeari esker.

"Testu sendo bat lortu dugu, oso babes zabalarekin, non fokua behar den tokian jartzen duena: lehentasunezkoa da konprometitutako proiektuak aurreikusitako epeetan amaitzea, hala nola trenbide-korridoreak, Atlantikoa barne, mugaz gaindiko tarteei lehentasuna emanez, hala nola euskal Y-a Europako gainerako kontinentearekin lotu behar duenari, horrek ematen baitu balio erantsi europarra. Ez da onargarria mugaren beste aldean dagoen paralisiaren ondorioz hau bezain proiektu estrategikoak behin eta berriz atzeratzea", adierazi du EAJ-PNVko eurodiputatuak, eta Kamila Gasiuk-Pihowicz Industria eta Energia batzordearen txostengilearekin batera, Kontseiluarekin negoziazioak irekitzeko agindua jaso duela adierazi du.

Agirregoitiaren arabera, "ezer gutxirako balio du lehentasunak ezartzeak, gero betetzen ez badira. Europak ezin du Atlantikoa bezalako korridore bat estrategikotzat jo, eta urtez urte atzerapenak pilatzea onartu, horrek Europako proiektuarekiko konfiantza murrizten duelako. 2028-2034rako CEFek aukera izan behar du euskal Y-aren eta gainerako kontinentearen arteko lotura behingoz ixteko, eta, horretarako, altuerako aurrekontua behar dugu", adierazi du Agirregoitiak.

CEF funtsezko tresna da garraioa deskarbonizatzeko, Europako lehiakortasuna eta ekonomia-, gizarte- eta lurralde-kohesioari eusteko, eta "Europa barneko garraio-sare bat" amaitzeko. Sare horrek interkonektatuta egon behar du, elkarreragingarria, irisgarria eta erresilientea izan behar du. Eta, batez ere, segurua izan behar du. "Trenbide-segurtasuna ezin da negoziatu, eta CEF da EBn dugun tresna, Europa mailan horretan inbertitzen dela bermatzeko. Horregatik, maila berean dagoen aurrekontua defendatzen dugu. Ezin da eskatu bigarren mailako aurrekontua duen sare moderno, elkarreragile eta seguru bat".

Europako Batzordeak proposatutako zuzkidura orokorra 81.400 milioi eurokoa da, Euroganberak eskatu dituen 100.000 milioien azpitik, baina EBko txandakako lehendakaritzak Kontseiluan egindako azken konpromiso-proposamenean planteatutako zenbatekoaren gainetik (ia % 15eko murrizketa jasotzen du). "Gure jarrerak defendatzen du azpiegiturak murrizteak ez duela aurrezten, mugaz gaindiko korridore bat behin eta berriz atzeratzearen ondorioek gure herritarrek eta gure enpresek ordaintzen dutelako", azaldu du.

Dokumentuak CEFek finantzatuko dituen interes komuneko proiektuen zerrenda adierazlea eguneratzen du, mugaz gaindiko loturei garrantzi handiagoa emanez. Mugaz gaindiko proiektuen artean Burdeos-Dax-Donostia-Burgos-Bilbo tartea dago. Eranskin honetatik kanpo geratzen dira nazio-tarte hutsak, hirugarren herrialdeen arteko mugaz gaindiko tarteak, Europan barnako garraio-saretik kanpoko azpiegiturak eta bide-azpiegiturak.

Negoziazio-aginduak barne hartzen du, halaber, % 60rainoko baterako finantzaketa-tasa orokorra defendatzea, % 70ekoa mugaz gaindiko proiektuetarako eta eskualde ultraperiferikoetarako, eta % 85ekoa kohesioko estatu kideetarako. Gainera, garraioaren eta energiaren arteko sinergiak sortzen dituzten proiektuek % 10 gehiago jaso ahal izango dute, eta eskualde- edo toki-mailako proiektu esanguratsuetan, behar bezala kontsultatu beharko zaie tokiko eta eskualdeko agintariei.

Azkenik, Europako Parlamentuaren jarrerak aitortu egiten du azpiegitura jakin batzuek, hala nola portuek, duten garrantzi estrategikoa, ez bakarrik salgaien garraioko funtsezko nodo gisa, baita erabilera bikoitzeko energia-zentro eta aktibo gisa ere. Azkenik, aurrekontua finantzatzeko tresnen arteko koherentziari eusteko beharra planteatzen du: Lehiakortasun Funtsa, Global Europe programa eta nazioko eta eskualdeko programak.

"Europak ondo konektatutako azpiegiturak behar ditu, eta horrek koherentzia eskatzen du azpiegitura horiek finantzatzen dituzten funts guztien artean. Testu horrekin, Legebiltzarrak jarrera argiarekin eta talde politikoen artean adostasun zabala lortu izanak ematen duen indarrarekin negoziatu du Kontseiluarekin ", adierazi du eurodiputatu jeltzaleak. Helburua da 2030erako Europa barneko sarea eta 2040rako hedatutako oinarrizko sarea amaitzea.